💢องค์ประกอบคนทำทุจริต
👉องค์ประกอบของผู้ที่กระทำการทุจริต (Fraud Triangle และส่วนขยาย) ตามหลักอาชญาวิทยาและเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม มักประกอบด้วยปัจจัยสำคัญหลักๆ ดังนี้:
๑. สามเหลี่ยมการทุจริต (Fraud Triangle)
โมเดลพื้นฐานที่ใช้อธิบายว่า ทำไมคนถึงตัดสินใจทุจริต ซึ่งคิดค้นโดย ดร. โดนัลด์ ซี. ครีสซี่ (Donald Cressey) ประกอบด้วย ๓ องค์ประกอบหลัก:
👉 แรงกดดัน หรือ แรงจูงใจ (Pressure / Incentive):
จุดเริ่มต้น ที่ทำให้คนอยากทุจริต มักมาจากปัญหา หรือความต้องการที่ไม่สามารถแก้ได้ด้วยวิธีปกติ เช่น ปัญหาหนี้สินส่วนบุคคล การใช้จ่ายเกินตัว ติดการพนัน การเสพยาเสพติด หรือแรงกดดันเรื่องเป้าหมายทางการเงินในหน้าที่การงาน
👉 โอกาส (Opportunity):
ช่องโหว่ในระบบการทำงานหรือการควบคุมภายใน (Internal Control) ที่เอื้อให้สามารถทุจริตได้โดยง่ายและมีความเสี่ยงต่ำที่จะถูกจับได้ เช่น ขาดการตรวจสอบถ่วงดุล อำนาจการตัดสินใจกระจุกตัวอยู่ที่คนๆ เดียว หรือระบบบัญชีที่หละหลวม
👉 การหาข้ออ้างเข้าข้างตนเอง (Rationalization):
- กระบวนการทางจิตวิทยาที่คนทุจริตใช้กล่อมเกลาจิตใจตัวเองให้รู้สึกผิดน้อยลง เพื่อให้รู้สึกว่าสิ่งที่ทำนั้น "สมเหตุสมผล" ในสถานการณ์นั้น เช่น "บริษัทจ่ายเงินเดือนน้อยเกินไป ถือว่าเอาคืนบ้าง", "แค่ยืมชั่วคราว เดี๋ยวเอามาคืน", หรือ "คนอื่นเขาก็ทำกันหมด"
๒. ปัจจัยเพิ่มเติมในโมเดลสมัยใหม่
ในยุคปัจจุบัน นักวิชาการได้พัฒนาต่อยอดสามเหลี่ยมการทุจริตให้ครอบคลุมมิติอื่นๆ มากขึ้น กลายเป็น Fraud Diamond และ Fraud Pentad:
👉 ความสามารถ หรือ ศักยภาพ (Capability): (เพิ่มเข้ามาใน Fraud Diamond)
- ต่อให้มีแรงกดดัน มีโอกาส และมีข้ออ้าง แต่ถ้าขาด "ความสามารถ" ก็อาจทุจริตไม่ได้ คนที่จะทุจริตได้มักต้องมีตำแหน่งหน้าที่ มีอำนาจ มีความรู้ความเข้าใจในระบบ มีความฉลาดหลักแหลม หรือมีทักษะในการปกปิดความผิดที่ดี
👉 ความโลภ หรือ นิสัยสันดาน (Greed / Character): (เพิ่มเข้ามาใน Fraud Pentad)
- บางครั้งแรงจูงใจไม่ใช่ความจำเป็น หรือ ความเดือดร้อน แต่มาจาก "ความโลภ" ที่ไม่มีที่สิ้นสุด หรือบุคลิกภาพส่วนตัวที่ขาดคุณธรรมจริยธรรม ขาดความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น และพร้อมทำผิดเพื่อประโยชน์ส่วนตน
สรุปคือ การทุจริตมักไม่ได้เกิดจาก "คนโกง" เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการที่ "คนที่มีแรงกดดันหรือความโลภ + เจอกับช่องโหว่ของระบบ (โอกาส) + หาเหตุผลเข้าข้างตัวเองได้ และมีอำนาจความสามารถพอที่จะทำ" มาบรรจบกันพอดี
💥การประมวลผลจากเอไอ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น