💢จากทะเลทรายสู่บัลลังก์น้ำมัน : ประวัติศาสตร์นองเลือดของการก่อกำเนิดซาอุดีอาระเบีย
บนแผนที่โลกในปัจจุบัน มีเพียงประเทศเดียวเท่านั้นที่ถูกตั้งชื่ออย่างเป็นทางการตามตระกูลผู้ก่อตั้ง?
ประเทศนั้นคือ ซาอุดีอาระเบีย ซึ่งตั้งชื่อตามราชวงศ์อัล-ซาอูด
ทุกท่าน ประวัติศาสตร์การก่อกำเนิดของประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของโลกนี้ ไม่ใช่นิทานทะเลทรายที่เกิดจากการเจรจาอย่างสันติบนโต๊ะกลม
แต่มันคือหน้าประวัติศาสตร์ทางทหารที่เต็มไปด้วยเลือด การทรยศ กลยุทธ์แบบ Realpolitik ที่แยบยล และพันธมิตรทางอาวุธกับมหาอำนาจตะวันตก
เรามาแยกแยะกันว่า ชนเผ่าอาหรับที่ขาดแคลนกลุ่มหนึ่ง สามารถลุกขึ้นสร้างจักรวรรดิยิ่งใหญ่กลางทะเลทรายอันแห้งแล้งได้อย่างไร
เพื่อเข้าใจที่มาของประเทศนี้ เราต้องย้อนกลับไปยังปี ค.ศ. 1744
ในเวลานั้น คาบสมุทรอาหรับอยู่ในสภาพแตกแยก เต็มไปด้วยชนเผ่าเบดูอินที่ทำสงครามปล้นสะดมกันเอง
ในเมืองเล็กชื่อ ดิริยาห์ (Diriyah) ได้เกิดพันธมิตรสำคัญระหว่างหัวหน้าเผ่า มูฮัมหมัด บิน ซะอุด
และนักศาสนา มูฮัมหมัด บิน อับดุลวาฮาบ
ทั้งสองได้ทำข้อตกลงที่เรียบง่ายแต่ส่งผลทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างมหาศาล
มูฮัมหมัด บิน ซะอุด ต้องการความชอบธรรมทางศาสนาเพื่อรวมชนเผ่าอาหรับ ขณะที่ มูฮัมหมัด บิน อับดุลวาฮาบ ต้องการอำนาจทางทหารเพื่อเผยแพร่อุดมการณ์การฟื้นฟูศาสนา
การผสมผสานระหว่างดาบกับอุดมการณ์ศาสนานี้ ก่อให้เกิดรัฐซาอุแห่งแรก
พวกเขาเปิดฉากสงครามขยายอำนาจอย่างรุนแรง จนสามารถยึดครองเกือบทั้งคาบสมุทรอาหรับ รวมถึงนครศักดิ์สิทธิ์มักกะฮ์และมะดีนะฮ์
แต่การขยายตัวอย่างรวดเร็วนี้ทำให้ จักรวรรดิออตโตมัน ซึ่งมีศูนย์กลางที่อิสตันบูลตกใจอย่างมาก
จักรวรรดิออตโตมันไม่อาจปล่อยให้นครศักดิ์สิทธิ์ตกอยู่ในมือชนเผ่าทะเลทราย
สุลต่านจึงส่งแม่ทัพจากอียิปต์คือ อิบราฮิม พาชา พร้อมปืนใหญ่สมัยใหม่มาทำลายรัฐซาอุแห่งแรก
ในปี 1818 เมือง ดิริยาห์ ถูกทำลายจนราบคาบ และผู้นำ อับดุลเลาะ บิน ซะอุด ถูกจับไปยังอิสตันบูลและประหารชีวิตต่อหน้าสาธารณชน
ดูเหมือนว่าราชวงศ์ซาอูดจะสิ้นสุดลงแล้ว แต่จิตวิญญาณของตระกูลนี้ไม่เคยตาย
หลังความพยายามฟื้นตัวผ่านรัฐซาอุแห่งที่สอง ซึ่งสุดท้ายล่มสลายจากสงครามภายในและการแทรกแซงของตระกูลคู่แข่ง ตระกูลราชีดี ทำให้พวกเขาต้องลี้ภัยไปยังคูเวต
ที่นี่เอง จุดเริ่มต้นของการฟื้นคืนชีพครั้งยิ่งใหญ่ได้เกิดขึ้น
ตัวเอกของเรา คือ อับดุลอาซิซ บิน ซะอุด
ในคืนหนึ่งของเดือนมกราคม ปี 1902 เขาพร้อมผู้ติดตามราว 40 คน บุกเข้าเมืองริยาด อย่างลับๆ
ในการปฏิบัติการแบบคอมมานโด พวกเขายึด ป้อมมัสมัค สังหารผู้ว่าการ และทวงคืนเมืองหลวงของบรรพบุรุษ
ชัยชนะนี้ทำให้ชื่อเสียงของเขาแพร่ไปทั่วชนเผ่าเบดูอิน
เขาเริ่มรวมอำนาจทีละดินแดน
เพื่อสร้างกองทัพที่มั่นคง เขาก่อตั้งกองกำลังศาสนาชื่อ “อิควาน” ซึ่งเป็นนักรบที่ถูกปลูกฝังความเชื่ออย่างเข้มข้น
ด้วยกองกำลังนี้ การขยายอำนาจของเขาแทบหยุดไม่ได้
อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จไม่ได้มาจากกำลังภายในเท่านั้น
ในช่วง สงครามโลก ครั้งที่ 1 อังกฤษ ต้องการพันธมิตรในอาหรับเพื่อล้มออตโตมัน
พวกเขาจึงสนับสนุน อิบนู ซะอุด ผ่านบุคคลอย่าง วิลเลียม เชกสเปียร์ และ เพอร์ซี ค็อกซ์
ในสนธิสัญญาดาริน อังกฤษรับรองอำนาจของเขา พร้อมเงินและอาวุธ
เป้าหมายถัดไปคือดินแดนฮิญาซ ซึ่งมีนครศักดิ์สิทธิ์
พื้นที่นี้ปกครองโดย ชารีฟ ฮุเซน
แต่ในเกมการเมือง ไม่มีมิตรแท้ถาวร
เมื่อ ฮุเซน ไม่สอดคล้องกับอังกฤษ พวกเขาก็ปล่อยให้อิบนุ ซาอูด โจมตี
ภายในปี 1925 มักกะฮ์ มะดีนะฮ์ และเจดดาห์ตกอยู่ในมือซาอูด
แต่ปัญหาใหม่ก็เกิดขึ้น
กองกำลังอิควานเริ่มควบคุมยาก และต้องการทำสงครามต่อกับอีรัก และ คูเวต
อิบนุ ซาอูด ต้องเลือกระหว่างกองกำลังของตนกับความสัมพันธ์กับอังกฤษ
เขาเลือกอำนาจรัฐ
ในปี 1929 ในยุทธการซาบิลลา เขาใช้ปืนกลปราบอิควาน
เมื่อศัตรูถูกกำจัดหมด ทางสู่การสร้างรัฐก็เปิดกว้าง
วันที่ 23 กันยายน 1932 ประเทศซาอุดีอาระเบีย ได้ถือกำเนิดอย่างเป็นทางการ
6 ปีต่อมา ในปี 1938 มีการค้นพบน้ำมันจำนวนมหาศาล
“ทองคำสีดำ” นี้ดึงดูดสหรัฐ เข้ามาเป็นพันธมิตรใหม่แทนอังกฤษ
ตั้งแต่นั้น ความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์นี้ยังคงดำเนินต่อมาจนถึงปัจจุบัน
นี่คือเรื่องราวของรัฐที่ถือกำเนิดจากดาบ เลือด และพันธมิตรต่างชาติ
มันพิสูจน์ว่า ในโลกภูมิรัฐศาสตร์ การผสมผสานระหว่างอุดมการณ์และความเป็นจริงทางอำนาจ คือสูตรแห่งชัยชนะ
ซุบฮานัลลอฮ์ เมื่อมองประวัติศาสตร์อันนองเลือดนี้ เราควรตระหนักว่า ไม่ว่ามนุษย์จะวางแผน ยึดอำนาจ หรือพึ่งพามหาอำนาจเพียงใด ทุกสิ่งล้วนเป็นเพียงสิ่งชั่วคราว
ไม่มีจักรวรรดิใดที่สร้างบนเลือดและกลอุบายจะยืนยงตลอดไป
สุดท้ายแล้ว ทุกอำนาจของมนุษย์จะล่มสลาย และมีเพียงอำนาจของอัลลอฮ์เท่านั้นที่คงอยู่ชั่วนิรันดร์ และทรงตัดสินทุกหยดเลือดที่หลั่งไหล
ประเทศนั้นคือ ซาอุดีอาระเบีย ซึ่งตั้งชื่อตามราชวงศ์อัล-ซาอูด
ทุกท่าน ประวัติศาสตร์การก่อกำเนิดของประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของโลกนี้ ไม่ใช่นิทานทะเลทรายที่เกิดจากการเจรจาอย่างสันติบนโต๊ะกลม
แต่มันคือหน้าประวัติศาสตร์ทางทหารที่เต็มไปด้วยเลือด การทรยศ กลยุทธ์แบบ Realpolitik ที่แยบยล และพันธมิตรทางอาวุธกับมหาอำนาจตะวันตก
เรามาแยกแยะกันว่า ชนเผ่าอาหรับที่ขาดแคลนกลุ่มหนึ่ง สามารถลุกขึ้นสร้างจักรวรรดิยิ่งใหญ่กลางทะเลทรายอันแห้งแล้งได้อย่างไร
เพื่อเข้าใจที่มาของประเทศนี้ เราต้องย้อนกลับไปยังปี ค.ศ. 1744
ในเวลานั้น คาบสมุทรอาหรับอยู่ในสภาพแตกแยก เต็มไปด้วยชนเผ่าเบดูอินที่ทำสงครามปล้นสะดมกันเอง
ในเมืองเล็กชื่อ ดิริยาห์ (Diriyah) ได้เกิดพันธมิตรสำคัญระหว่างหัวหน้าเผ่า มูฮัมหมัด บิน ซะอุด
และนักศาสนา มูฮัมหมัด บิน อับดุลวาฮาบ
ทั้งสองได้ทำข้อตกลงที่เรียบง่ายแต่ส่งผลทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างมหาศาล
มูฮัมหมัด บิน ซะอุด ต้องการความชอบธรรมทางศาสนาเพื่อรวมชนเผ่าอาหรับ ขณะที่ มูฮัมหมัด บิน อับดุลวาฮาบ ต้องการอำนาจทางทหารเพื่อเผยแพร่อุดมการณ์การฟื้นฟูศาสนา
การผสมผสานระหว่างดาบกับอุดมการณ์ศาสนานี้ ก่อให้เกิดรัฐซาอุแห่งแรก
พวกเขาเปิดฉากสงครามขยายอำนาจอย่างรุนแรง จนสามารถยึดครองเกือบทั้งคาบสมุทรอาหรับ รวมถึงนครศักดิ์สิทธิ์มักกะฮ์และมะดีนะฮ์
แต่การขยายตัวอย่างรวดเร็วนี้ทำให้ จักรวรรดิออตโตมัน ซึ่งมีศูนย์กลางที่อิสตันบูลตกใจอย่างมาก
จักรวรรดิออตโตมันไม่อาจปล่อยให้นครศักดิ์สิทธิ์ตกอยู่ในมือชนเผ่าทะเลทราย
สุลต่านจึงส่งแม่ทัพจากอียิปต์คือ อิบราฮิม พาชา พร้อมปืนใหญ่สมัยใหม่มาทำลายรัฐซาอุแห่งแรก
ในปี 1818 เมือง ดิริยาห์ ถูกทำลายจนราบคาบ และผู้นำ อับดุลเลาะ บิน ซะอุด ถูกจับไปยังอิสตันบูลและประหารชีวิตต่อหน้าสาธารณชน
ดูเหมือนว่าราชวงศ์ซาอูดจะสิ้นสุดลงแล้ว แต่จิตวิญญาณของตระกูลนี้ไม่เคยตาย
หลังความพยายามฟื้นตัวผ่านรัฐซาอุแห่งที่สอง ซึ่งสุดท้ายล่มสลายจากสงครามภายในและการแทรกแซงของตระกูลคู่แข่ง ตระกูลราชีดี ทำให้พวกเขาต้องลี้ภัยไปยังคูเวต
ที่นี่เอง จุดเริ่มต้นของการฟื้นคืนชีพครั้งยิ่งใหญ่ได้เกิดขึ้น
ตัวเอกของเรา คือ อับดุลอาซิซ บิน ซะอุด
ในคืนหนึ่งของเดือนมกราคม ปี 1902 เขาพร้อมผู้ติดตามราว 40 คน บุกเข้าเมืองริยาด อย่างลับๆ
ในการปฏิบัติการแบบคอมมานโด พวกเขายึด ป้อมมัสมัค สังหารผู้ว่าการ และทวงคืนเมืองหลวงของบรรพบุรุษ
ชัยชนะนี้ทำให้ชื่อเสียงของเขาแพร่ไปทั่วชนเผ่าเบดูอิน
เขาเริ่มรวมอำนาจทีละดินแดน
เพื่อสร้างกองทัพที่มั่นคง เขาก่อตั้งกองกำลังศาสนาชื่อ “อิควาน” ซึ่งเป็นนักรบที่ถูกปลูกฝังความเชื่ออย่างเข้มข้น
ด้วยกองกำลังนี้ การขยายอำนาจของเขาแทบหยุดไม่ได้
อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จไม่ได้มาจากกำลังภายในเท่านั้น
ในช่วง สงครามโลก ครั้งที่ 1 อังกฤษ ต้องการพันธมิตรในอาหรับเพื่อล้มออตโตมัน
พวกเขาจึงสนับสนุน อิบนู ซะอุด ผ่านบุคคลอย่าง วิลเลียม เชกสเปียร์ และ เพอร์ซี ค็อกซ์
ในสนธิสัญญาดาริน อังกฤษรับรองอำนาจของเขา พร้อมเงินและอาวุธ
เป้าหมายถัดไปคือดินแดนฮิญาซ ซึ่งมีนครศักดิ์สิทธิ์
พื้นที่นี้ปกครองโดย ชารีฟ ฮุเซน
แต่ในเกมการเมือง ไม่มีมิตรแท้ถาวร
เมื่อ ฮุเซน ไม่สอดคล้องกับอังกฤษ พวกเขาก็ปล่อยให้อิบนุ ซาอูด โจมตี
ภายในปี 1925 มักกะฮ์ มะดีนะฮ์ และเจดดาห์ตกอยู่ในมือซาอูด
แต่ปัญหาใหม่ก็เกิดขึ้น
กองกำลังอิควานเริ่มควบคุมยาก และต้องการทำสงครามต่อกับอีรัก และ คูเวต
อิบนุ ซาอูด ต้องเลือกระหว่างกองกำลังของตนกับความสัมพันธ์กับอังกฤษ
เขาเลือกอำนาจรัฐ
ในปี 1929 ในยุทธการซาบิลลา เขาใช้ปืนกลปราบอิควาน
เมื่อศัตรูถูกกำจัดหมด ทางสู่การสร้างรัฐก็เปิดกว้าง
วันที่ 23 กันยายน 1932 ประเทศซาอุดีอาระเบีย ได้ถือกำเนิดอย่างเป็นทางการ
6 ปีต่อมา ในปี 1938 มีการค้นพบน้ำมันจำนวนมหาศาล
“ทองคำสีดำ” นี้ดึงดูดสหรัฐ เข้ามาเป็นพันธมิตรใหม่แทนอังกฤษ
ตั้งแต่นั้น ความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์นี้ยังคงดำเนินต่อมาจนถึงปัจจุบัน
นี่คือเรื่องราวของรัฐที่ถือกำเนิดจากดาบ เลือด และพันธมิตรต่างชาติ
มันพิสูจน์ว่า ในโลกภูมิรัฐศาสตร์ การผสมผสานระหว่างอุดมการณ์และความเป็นจริงทางอำนาจ คือสูตรแห่งชัยชนะ
ซุบฮานัลลอฮ์ เมื่อมองประวัติศาสตร์อันนองเลือดนี้ เราควรตระหนักว่า ไม่ว่ามนุษย์จะวางแผน ยึดอำนาจ หรือพึ่งพามหาอำนาจเพียงใด ทุกสิ่งล้วนเป็นเพียงสิ่งชั่วคราว
ไม่มีจักรวรรดิใดที่สร้างบนเลือดและกลอุบายจะยืนยงตลอดไป
สุดท้ายแล้ว ทุกอำนาจของมนุษย์จะล่มสลาย และมีเพียงอำนาจของอัลลอฮ์เท่านั้นที่คงอยู่ชั่วนิรันดร์ และทรงตัดสินทุกหยดเลือดที่หลั่งไหล
💣 โลกคือสนามสอบ
